Η θέση της Ανοιχτή Πόλης για την ανάπλαση στο Βοτανικό

Ακολουθεί η τοποθέτηση της  Ανοιχτής Πόλης για  το ζήτημα:
 

« 1.Συνοπτική επισκόπηση του ζητήματος

Υποστηρίξαμε από την αρχή τη δημιουργία πάρκου στον Ελαιώνα στο πλαίσιο του  ΠΔ του 1995 και αντιταχτήκαμε στα  σχέδια τσιμεντοποίησης και κατασκευής φαραωνικών εμπορικών κέντρων και κτιρίων διοίκησης που θα έβαζαν τέλος στην προοπτική δημιουργίας των προβλεπόμενων από τη νομοθεσία πράσινων χώρων.

Υποστηρίξαμε  από την αρχή και τεκμηριώσαμε ότι η μεταφορά του γηπέδου  του ΠΑΟ από την Λ. Αλεξάνδρας και η κατασκευή του στον Βοτανικό, αποτελεί, δεδομένων των συνθηκών και των συσχετισμών, αποδεκτή πολεοδομική λύση. Διαφωνήσαμε όμως στον τρόπο που ο Δήμος προώθησε το συγκεκριμένο πρότζεκτ, εις βάρος του Δημόσιου συμφέροντος και της διαφάνειας. 

Διατυπώσαμε έτσι, μάχιμες πολιτικές θέσεις και τεκμηριωμένες εναλλακτικές προτάσεις και αντιστρέψαμε επιτυχώς το κλίμα σιωπής και εκφοβισμού που επιχειρήθηκε να δημιουργηθεί και συμβάλλαμε σε μια ουσιαστική και ισχυρά συμβολική νίκη των πολιτών, ενάντια στους νεοφιλελεύθερους κερδοσκοπικούς σχεδιασμούς για την περιοχή του Ελαιώνα και την πόλη ευρύτερα.

Σήμερα  όλοι αυτοί που συκοφάντησαν ασύστολα την παράταξή μας και πολέμησαν  για τα συμφέροντά τους, ακόμη και  με χτυπήματα «κάτω από τη ζώνη», οφείλουν να απολογηθούν. 

Όμως και όσες πολιτικές δυνάμεις επέλεξαν να στηρίξουν de facto τον αρχικό σχεδιασμό της «διπλής ανάπλασης», είτε με τις θετικές ψήφους τους στη Βουλή και στο Δημοτικό Συμβούλιο είτε με τη σιωπή και παραίτησή τους από τη δράση, οφείλουν σήμερα έστω να αναθεωρήσουν τη στάση τους. 

2. Σημερινή  κατάσταση μετά την  απόφαση του ΣτΕ

Σήμερα, μετά την απόφαση του ΣτΕ βρισκόμαστε  μπροστά σε μια νέα κατάσταση: Το δικαστήριο δέχθηκε ότι η μεταφορά των αθλητικών εγκαταστάσεων  του ΠΑΟ από την Αλεξάνδρας στο Βοτανικό είναι θεμιτή, εφικτή και νόμιμη. Αντίθετα, το ΣτΕ απέρριψε συνολικά και οριστικά τα υπόλοιπα μέρη του αρχικού σχεδιασμού, δηλ. το εμπορικό κέντρο συμφερόντων Βωβού, και το «πολυλειτουργικό» εμπορικό κέντρο – δημαρχείο Κακλαμάνη και έκρινε ότι πρέπει να εφαρμοστεί το ΠΔ του 1995 που προβλέπει για τη συγκεκριμένη περιοχή κοινόχρηστο πράσινο

Ασφαλώς το Δημ. Συμβούλιο τα γνωρίζει πλέον  αυτά, όπως τα γνωρίζουν και οι δημότες  της πόλης. Δεν αρκεί όμως να λέμε υποκριτικά ότι «σεβόμαστε τις αποφάσεις  των δικαστηρίων». Πρέπει και οι προτάσεις των εμπλεκομένων φορέων να συμμορφώνονται με αυτές ουσιαστικά. Ιδιαίτερα δε οι προτάσεις της διοίκησης, σε Δημοτικό και Κυβερνητικό επίπεδο, οφείλουν να υποδεικνύουν και εφαρμόσιμες διεξόδους και όχι να «πετάν το μπαλάκι» ο ένας στον άλλο…

3. Κριτική στις θέσεις των φορέων

Καταρχήν  δεν μπορούμε να μην υπογραμμίσουμε, ότι για αυτό το τόσο σοβαρό θέμα δεν υπάρχει έγγραφη εισήγηση από τη Δημοτική Αρχή (αλήθεια, στη  βάση των προφορικών διατυπώσεων  του Δημάρχου θα υπάρξει «λήψη  απόφασης» όπως ζητείται στην ημερήσια διάταξη;).

Θα ξεκινήσουμε  με έναν σχολιασμό των θέσεων των  εμπλεκόμενων φορέων, ΠΑΕ & Ερασιτέχνης  ΠΑΟ και ΜΒΔΤ. 

• Πρώτον: οι προτάσεις του κ. Βωβού αποτελούν επαναδιατυπώσεις προηγούμενων «ιδεών» που διέρρεαν στα ΜΜΕ τους τελευταίους μήνες. Η εταιρεία του κ. Βωβού υπόσχεται «πρασίνισμα» του τεραστίων διαστάσεων εμπορικού κέντρου που επιμένει να διεκδικεί και δήθεν «φιλο-περιβαλλοντική» διαχείρισή. Επιπλέον, «προσφέρει» τον ακάλυπτο χώρο της ιδιοκτησίας της σε κοινόχρηστη χρήση και τη δαπάνη για την αγορά ή απαλλοτρίωση οικοδομήσιμης έκτασης περίπου 20 στρεμ. στην περιοχή του Βοτανικού.

Δεν θα αναφερθούμε πολύ αναλυτικά στις προτάσεις Βωβού, καθώς εξάλλου  αναφέρονται σε ένα σχεδιαζόμενο εμπορικό κέντρο που έχει κηρυχτεί οριστικά παράνομο από το ΣτΕ. Επισημαίνουμε μόνο, για να μην θεωρείται ότι απευθύνεται σε ιθαγενείς, ότι τα περί «περιβαλλοντικής διαχείρισης» του κτιρίου είναι κατά το πλείστον απολύτως υποχρεωτικά  από την ευρωπαϊκή και εθνική νομοθεσία, ενώ αντίθετα η «προσφορά» του άκτιστου τμήματος του οικοπέδου του σε δημόσια χρήση είναι ουσιαστικά και τυπικά ανέφικτη. 

Ειδικότερα  όμως για την προσφορά εξαγοράς «ισοδύναμης» έκτασης ώστε να «ισοφαριστεί» το ισοζύγιο πρασίνου επισημαίνουμε σε κάθε ενδιαφερόμενο ότι, το να ταυτίζεται η έννοια της κάλυψης ενός οικοπέδου με αυτή της δόμησης κτιριακού όγκου αποτελεί προφανή λαθροχειρία, που αντιβαίνει την ίδια τη μεθοδολογία που χρησιμοποιήθηκε για τον υπολογισμό των περιβαλλοντικών επιπτώσεων του έργου αλλά και την κοινή λογική…

Προειδοποιούμε ότι αν χρησιμοποιηθεί αυτή η λαθροχειρία, και αυτή η ρύθμιση θα καταπέσει στο ΣΤΕ. Ισοζύγιο χωρίς να διατηρείται η ισορροπία στα δομημένα τετραγωνικά (και όχι μόνο στους ακάλυπτους χώρους) δεν μπορεί να υπάρξει. Και αυτό σημαίνει ότι απαιτούνται τουλάχιστον 80 και όχι 20 στρέμματα που να αλλάξουν χρήση από οικοδομήσιμα σε χώρους κοινόχρηστου πράσινου. Επιτέλους ας σταματήσουν οι λαθροχειρίες προς όφελος των μεγαλοεπιχειρηματιών.

• Δεύτερον: η πρόταση του Ερασιτέχνη ΠΑΟ ανατρέπει άρδην τα δεδομένα όσων μέχρι σήμερα γνωρίζαμε για τη συμμετοχή του στο σχεδιασμό: Ο Ερασιτέχνης διεκδικεί περισσότερο κτισμένο όγκο για τις εγκαταστάσεις του και διαφορετική χωροθέτησή τους, ενώ διατυπώνει επιπλέον και αίτημα για κατασκευή κολυμβητηρίου στο χώρο της Λ. Αλεξάνδρας που θα απελευθερωθεί μετά την κατεδάφιση των σημερινών εγκαταστάσεων (!?).

Κατά  τη γνώμη μας, οι καινοφανείς διεκδικήσεις του Ερασιτέχνη για επιπλέον όγκο χτισμένων εγκαταστάσεων στο  Βοτανικό και την Αλεξάνδρας είναι  απαράδεκτες και βρίσκονται εμφανώς  εκτός πλαισίου νομιμότητας και της απόφασης του ΣτΕ, ενώ πιθανότατα, δυναμιτίζουν και την κατανομή πόρων και τις σχέσεις με την ΠΑΕ, γεγονός βέβαια που δεν μας αφορά άμεσα.

Και σημαντικό όμως ερώτημα για το Δήμο είναι: είναι αποφασισμένος  ο Ερασιτέχνης να αποχωρήσει από τη Λεωφ. Αλεξάνδρας αν λάβει τις προβλεπόμενες σήμερα εγκαταστάσεις στο Βοτανικό; Δεσμεύεται από όσα μέχρι σήμερα έχει υπογράψει;

• Τρίτον: σε ότι αφορά το έγγραφο της ΠΑΕ ΠΑΟ, διατυπώνεται ένα σαφές κύριο αίτημα προς το Δήμο Αθηναίων: η οριστική εξασφάλιση και διάθεση της αναγκαίας έκτασης για την κατασκευή του γηπέδου ώστε να προχωρήσουν άμεσα οι εργασίες. Επιπλέον, αντιμετωπίζει το ζήτημα των θέσεων στάθμευσης με μια προσωρινή λύση που θεωρείται σύννομη. Αυτή η πρόταση θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή.

 

4. Προτάσεις για τη μελλοντική πολιτική του Δήμου

Δυστυχώς, ακόμη και οι σημερινές προτάσεις  της δημοτικής αρχής κινούνται  στην πεπατημένη των προηγούμενων χρόνων θητείας της. Η δημοτική αρχή δεν  φαίνεται να έχει κατανοήσει ότι ο  αρχικός σχεδιασμός της έχει ηττηθεί και καταδικαστεί, πολιτικά και δικαστικά. Επίσης δεν θέλει να παραδεχθεί ότι ο Δήμος έχει την υποχρέωση να φέρει  νέα πρόταση σχεδιασμού για την Διπλή ανάπλαση σύμφωνα με την απόφαση του  ΣτΕ.

Η δημοτική αρχή συνεχίζει την τακτική του  στρουθοκαμηλισμού πετώντας την ευθύνη σε όλους τους άλλους εμπλεκόμενους, συνεχίζοντας να εξυπηρετεί με τη στάση της τα ιδιωτικά συμφέροντα. 

Ουσιαστικά, μας λέει ότι δεν έχει τους πόρους για να αποκτήσει την έκταση της  πρώην ΕΤΜΑ και ότι δεν μπορεί να καλύψει τυχόν αξιώσεις τρίτων. Κι όμως με τα χρήματα που έχουν δαπανηθεί έως σήμερα για αγορά διαφόρων οικοπέδων στην περιοχή παρέμβασης στον ελαιώνα θα μπορούσε κάλλιστα να έχει αγοραστεί το οικόπεδο της ΕΤΜΑ. Πως λοιπόν λένε ότι δεν έχουμε λεφτά για την αγορά της ΕΤΜΑ; 

Στην  ουσία, η Δημοτική Αρχή πετάει το μπαλάκι  στην Κυβέρνηση για να βγάλει τα κάστανα από τη φωτιά.

Εμείς από τη μεριά μας  επισημαίνουμε και  διεκδικούμε:

•  το πρώτο  και κεντρικό ζήτημα στον Ελαιώνα είναι να προχωρήσει επιτέλους η  διαδικασία για το μητροπολιτικό πάρκο. Άμεσα μπορεί να γίνει το πρώτο βήμα με το πάρκο γύρω από το νέο γήπεδο του ΠΑΟ. Για να υλοποιηθεί πλήρως αυτό, χρειάζεται

- απαλλοτρίωση του οικοπέδου ιδιοκτησίας Βωβού

- ολοκλήρωση του υπόγειου χώρου στάθμευσης, με ιδιοκτησία Δήμου Αθηναίων πλέον, που μπορεί να καλύψει απόλυτα τις ανάγκες του γηπέδου, αλλά πάνω απ’ όλα είναι εξαιρετικά χρήσιμος  για τη λειτουργία της πόλης, καθώς είναι περιφερειακός και οι κάτοικοι από ολόκληρες περιοχές της δυτικής Αθηνάς μπορούν να σταθμεύουν εκεί και να μπαίνουν χωρίς το ΙΧ στην πόλη. Άλλωστε και το Αιγάλεω που δεν έχει χώρο στάθμευσης κοντά στο μετρό αντιμετωπίζει τεράστιο πρόβλημα.

-  μετατροπή όλου του υπόλοιπου χώρου γύρω από το γήπεδο σε κοινόχρηστο πράσινο

Όλα αυτά για να γίνουν δεν απαιτούν ανυπέρβλητα ποσά. 

• ο Δήμος  μπορεί και πρέπει να διαθέσει πόρους, άμεσα, για την απόκτηση της συνολικής  έκτασης πρώην ΕΤΜΑ, πόροι που  μπορεί να προέλθουν από συμμάζεμα  των σπάταλων και αχρείαστων δαπανών  πελατειακού χαρακτήρα του Δήμου.

Είναι σαφές ότι η απόκτηση της έκτασης πρώην ΕΤΜΑ από τον Δήμο αποτελεί ουσιαστική και αναγκαία προϋπόθεση για τη δημιουργία του μητροπολιτικού πάρκου καθώς ως γνωστόν τα πάρκα φτιάχνονται πάνω σε δημοτική/δημόσια γη.

• ο Δήμος, σε συνεργασία με την Κυβέρνηση και  τους εμπλεκόμενους φορείς, οφείλει να αναλάβει ενεργητικά πρωτοβουλίες για να απεμπλέξει πλήρως την μεταφορά του γηπέδου του ΠΑΟ άμεσα, σε πλήρη συμμόρφωση με την απόφαση του ΣτΕ. Το Δημοτικό Συμβούλιο μπορεί να δώσει το πολιτικό «πράσινο φως» από το Δημοτικό Συμβούλιο ώστε ο ΠΑΟ να προχωρήσει γοργά στην κατασκευή του γηπέδου και των αναγκαίων συνοδευτικών υποδομών, με πλήρη αποσύνδεσή τους από τα συμφέροντα Βωβού.

Η πολιτική μας αυτή πρόταση είναι η μόνη που εναρμονίζεται ουσιαστικά με την απόφαση του ΣτΕ, ενώ είναι  εφικτή και κοινωνικά δίκαια. Όλα τα άλλα, δήθεν «ρεαλιστικές» και «εφαρμόσιμες» προτάσεις και νέες ιδέες που θα επιχειρήσουν να «χρυσώσουν το χάπι», να «πρασινίσουν» κατάτι τον σχεδιασμό-έκτρωμα είναι αποκλειστικά εκ του πονηρού.

Εν  πάσει περιπτώσει, ας αναλάβει κάποιος, η Κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ της «πράσινης ανάπτυξης» ή η υπό την Νέα Δημοκρατία διοίκηση του Δήμου, να πει ευθέως στους κατοίκους αυτής της πόλης ότι δεν μπορούν να βρεθούν λίγες δεκάδες εκατομμύρια ευρώ για να αποκτήσει το μητροπολιτικό συγκρότημα ένα πάρκο του μεγέθους του Εθνικού Κήπου στην δυτική πλευρά της που έχει τόσο χαμηλή ποιότητα ζωής, τόσες ανάγκες!...

Εμείς από την πλευρά μας θα είμαστε  παρόντες και παρούσες, μαζί με τους ενεργούς πολίτες και τις  προοδευτικές δυνάμεις αυτής της πόλης, ώστε να διαφυλάξουμε τα συμφέροντα των πολλών από τη βουλιμία των λίγων. Το κάναμε σε μια δυσκολότερη προηγούμενη περίοδο - δεν θα διστάσουμε και στο μέλλον.»