Η πρόταση του ΤΕΕ για τα Προσφυγικά: Μια νίκη των κινημάτων πόλης που αξίζει να αξιολογήσουμε
Πρόσφατα, και μετά την μετατροπή από κατοίκους του οικοπέδου ιδιοκτησίας ΤΕΕ στα Εξάρχεια σε πάρκο, κατατέθηκε δημόσια πρόταση από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας για την ανταλλαγή του συγκεκριμένου οικοπέδου, με τις προσφυγικές πολυκατοικίες της λεωφόρου Αλεξάνδρας, προκειμένου οι τελευταίες να μετασκευαστούν σε έδρα του ΤΕΕ με ταυτόχρονη ανάπλαση της περιοχής.
Η πρόταση του ΤΕΕ απευθύνεται στο ΥΠΕΧΩΔΕ και την Κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου, στην αρμοδιότητα και την ιδιοκτησία των οποίων υπάγονται σήμερα περίπου 180 από τα 228 διαμερίσματα των συνολικά οκτώ προσφυγικών πολυκατοικιών της Λ. Αλεξάνδρας, οι οποίες πρόσφατα κηρύχτηκαν συνολικά διατηρητέες.
Η πρόταση δεν έχει ακόμη εγκριθεί, και εκκρεμεί η σύνταξη του φακέλου με τις συγκεκριμένες προτάσεις ανάπλασης και αξιοποίησης των Προσφυγικών, και η κατάθεση και έγκρισή του από μια σειρά αρμόδιους φορείς. Επιπλέον δεν είναι ακόμη σαφές το χρηματοδοτικό σχήμα και οι οικονομικές παράμετροι της πρότασης.
Σύμφωνα με τις υπάρχουσες πληροφορίες, για τη στέγαση του ΤΕΕ υπολογίζεται να απαιτηθούν τέσσερα κτίρια των προσφυγικών πολυκατοικιών και η δημιουργία υπόγειου αμφιθεάτρου. Σε όσα κτίρια δεν κατοικούνται μπορούν επίσης να υλοποιηθούν οι προτάσεις για τη δημιουργία μουσειακών χώρων και ξενώνα φιλοξενίας συγγενών νοσηλευομένων στο αντικαρκινικό νοσοκομείο «Άγιος Σάββας».
Επιπλέον, το ΤΕΕ δηλώνει ότι στα Προσφυγικά σκοπεύει να εφαρμόσει στην πράξη μια σειρά σύγχρονων μέτρων για τη συντήρηση και αποκατάσταση των παλαιών κτιρίων στη χώρα μας: Αρχιτεκτονικές παρεμβάσεις για την αισθητική επαναφορά τους στην αρχική τους μορφή και με σεβασμό στην ιστορικότητα τους, έργα αντισεισμικής ενίσχυσης, πρότυπα μέτρα για την εξοικονόμηση ενέργειας κ.α.
Η Ανοιχτή Πόλη τοποθετήθηκε καταρχάς θετικά για αυτές τις εξελίξεις, οι οποίες, ας μην ξεχνάμε, είναι το συνδυασμένο αποτέλεσμα επιτυχιών των κινημάτων πόλης: Αφενός, της τελεσίδικης κήρυξης των Προσφυγικών της Αλεξάνδρας ως διατηρητέων και αφετέρου της πολύ επιτυχημένης κατάληψης του (πρώην) παρκινγκ στα Εξάρχεια για τη δημιουργία πάρκου. Αυτές οι εξελίξεις έθεσαν προ των ευθυνών τους και τους αρμόδιους φορείς, και λειτούργησαν έτσι ως καταλύτες για τη διατύπωση αυτής της πρότασης του ΤΕΕ.
Επισημάναμε επίσης ότι χρειάζεται κάποιος χρόνος για να καθοριστούν οι επακριβείς προδιαγραφές της πρότασης του ΤΕΕ, οι λεπτομέρειες που αφορούν τις μελλοντικές χρήσεις που θα φιλοξενηθούν στα Προσφυγικά, τις προβλέψεις για τη διατήρηση της μορφής και τυπολογίας τους κ.ά.
Αναγκαία προϋπόθεση είναι επίσης η ανοιχτή και σοβαρή διαβούλευση, μία διευρυμένη συζήτηση, με τους κατοίκους και τους φορείς, που κατά καιρούς έχουν ασχοληθεί με αυτό το θέμα, όπως πχ. το Σύλλογο των Προσφυγικών, τους Πολιτιστικούς Συλλόγους των Αμπελοκήπων, το Πολυτεχνείο, ώστε οι όποιες επεμβάσεις να γίνουν με προσοχή και όχι αποσπασματικά, με σεβασμό τόσο στους κατοίκους, όσο και στην ιστορία της περιοχής και των κτιρίων.
