Η πρόσφατη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου, για τον καθορισμό των δημοτικών τελών για το έτος 2025, ανέδειξε τη δυσκολία που αντιμετωπίζει σήμερα η Αυτοδιοίκηση, για να συμβιβάσει το χρέος της να παρέχει αξιοπρεπείς υπηρεσίες προς τους πολίτες με την εξίσου σημαντική υποχρέωση να συμβάλλει στην ανακούφισή τους, σε μια περίοδο όπου νοικοκυριά και επιχειρήσεις πιέζονται. Στο πρόσφατο συνέδριο της ΚΕΔΕ, έγινε σαφής η απόσταση ανάμεσα στην ενίσχυση που έχουν ανάγκη οι Δήμοι για να ανταπεξέλθουν στις υποχρεώσεις τους και στις προθέσεις της κυβέρνησης, η οποία επιμένει να διατηρεί την Ελλάδα ουραγό της Ευρώπης στη χρηματοδότηση της Αυτοδιοίκησης.

Η Ανοιχτή Πόλη, κατανοώντας το δύσκολο οικονομικό περιβάλλον που αντιμετωπίζουν, τόσο ο Δήμος Αθηναίων ως οργανισμός, όσο και οι δημότες, καταψήφισε αυξήσεις τελών που επιβαρύνουν οριζόντια νοικοκυριά και επιχειρήσεις, συναινώντας μόνο σε αυξήσεις που απαντούν στο εύλογο αίτημα να υπάρχει όφελος για την πόλη από την αλματώδη αύξηση του τουριστικού φορτίου που αυτή δέχεται τα τελευταία χρόνια – όπως για παράδειγμα στο τέλος παρεπιδημούντων. Επίσης καταψηφίσαμε εισηγήσεις για διατήρηση των τελών στο ίδιο ύψος, σε περιπτώσεις όπου κρίναμε ότι θα ήταν δυνατή μια μείωση με κοινωνικό αποτύπωμα, όπως για παράδειγμα στα τέλη καθαρισμού και φωτισμού, ή στους υπαίθριους πωλητές και παλαιοπώλες. Τέλος, όπως είναι αυτονόητο, στηρίξαμε κάθε εισήγηση για απαλλαγή από τέλη ευάλωτων ομάδων.

Σε κάθε περίπτωση, ούτε η οικονομική ευρωστία των Δήμων, ούτε η ευημερία των δημοτών διασφαλίζονται με αυξομειώσεις τελών. Η Αυτοδιοίκηση αντιμετωπίζει δυσβάστακτες αυξήσεις, όπως στο ενεργειακό κόστος και στο τέλος ταφής απορριμμάτων, ενώ παράλληλα η πλειοψηφία των πολιτών, αλλά και των επιχειρήσεων, δυσκολεύονται να καλύψουν βασικές ανάγκες με τα έσοδά τους. Οι αρμοδιότητες των ΟΤΑ παραμένουν περιορισμένες, όπως και η χρηματοδότησή τους. Η Κυβέρνηση έχει την πίτα και το μαχαίρι και οφείλει να διορθώσει τις πολιτικές της. Η βελτίωση της ποιότητας της καθημερινότητας των πολιτών δεν είναι εφικτή χωρίς δυνατούς και καλά στελεχωμένους Δήμους.

Επαναφέραμε το ζήτημα της απαράδεκτης κατάστασης των σιδηροδρομικών διαβάσεων που αναγκάζει ολόκληρες περιοχές της πόλης να ζουν σε καθημερινή ανασφάλεια, ένα θέμα που η Ανοιχτή Πόλη αναδεικνύει εδώ και πολλά χρόνια, χωρίς δυστυχώς η κατάσταση να βελτιώνεται. Το πρόσφατο θανατηφόρο περιστατικό στα Σεπόλια ήταν δυστυχώς αναμενόμενο, καθώς οι διαβάσεις είναι ασυντήρητες, με περιορισμένη ορατότητα και προσβασιμότητα, και αποτελούν μόνιμο κίνδυνο για όλους και ιδιαίτερα για τα παιδιά, τους ηλικιωμένους και συμπολίτες μας με κινητικές δυσκολίες. Κυβέρνηση και ΟΣΕ πρέπει κάποτε να αναλάβουν τις ευθύνες τους και να αποκαταστήσουν το δικαίωμα των πολιτών στην ασφάλεια. Καλέσαμε τη Δημοτική Αρχή να ασκήσει την απαραίτητη πίεση και να αναλάβει, σε συνεννόηση με τον ΟΣΕ, άμεσες ενέργειες για τη βελτίωση της προσβασιμότητας και της ορατότητας, για τον καθαρισμό, για την επαρκή σήμανση και την αποτελεσματική φύλαξη των διαβάσεων με σύγχρονα μέσα.

Ζητήσαμε από το Δημοτικό Συμβούλιο να τοποθετηθεί και να συμπαρασταθεί στους κατοίκους της περιοχής Φιλοπάππου που αντιμετωπίζουν μηνύσεις για την αντίδρασή τους, με νόμιμα μέσα, σε παλαιότερη προσπάθεια υπηρεσιών του Υπουργείου Πολιτισμού να περιφράξουν την Πνύκα.

Οι κάτοικοι της περιοχής έχουν υπερασπιστεί με συνέπεια, εδώ και πολλά χρόνια, τον δημόσιο και ελεύθερα προσβάσιμο χαρακτήρα του λόφου Φιλοπάππου, ως ελεύθερου ενιαίου χώρου αρχαιολογικής, καλλιτεχνικής και φυσικής αξίας, όπως επιτάσσει και η από 2015 απόφαση του ΣτΕ που αναγνωρίζει τον διττό χαρακτήρα του λόφου ως αρχαιολογικού αλλά και χώρου αναψυχής και περιπάτου.

Η συζήτηση της έφεσης που έχει ασκηθεί από τους κατοίκους είχε προγραμματιστεί για τη Δευτέρα 2 Δεκεμβρίου και διακόπηκε για τις 4 Φεβρουαρίου 2025. Η Ανοιχτή Πόλη κατέθεσε προς έγκριση σχετικό ψήφισμα, όμως η Δημοτική Αρχή ζήτησε εκτενέστερη ενημέρωση για το θέμα, το οποίο θα επανέλθει σε επόμενη συνεδρίαση.

Η πρόσφατη κινητοποίηση κατοίκων του Αγ. Παύλου και των γύρω γειτονιών ανέδειξε το πρόβλημα μιας πόλης χωρισμένης στα δύο: πόλης-βιτρίνας για τους τουρίστες και τους πιο εύπορους, εγκαταλελειμμένης πόλης για όσους ζουν κάτω από την Ομόνοια.

Οι εικόνες που βλέπουμε σήμερα πίσω από το Εθνικό Θέατρο, γύρω από το κτίριο του ΟΣΕ, ή στον Άγιο Παύλο, κάνουν φανερή την ανάγκη για ενίσχυση των δομών απεξάρτησης και τη διαμόρφωση ενός συγκροτημένου σχεδιασμού. Η αποκέντρωση θα πρέπει να είναι προτεραιότητα κάθε τέτοιου σχεδιασμού, αφού η δημιουργία μικρότερων δομών μπορεί να δώσει στους χρήστες τη δυνατότητα να ζουν με στοιχειώδη αξιοπρέπεια. Όπως προτεραιότητα πρέπει να είναι και η αντιμετώπιση της αστεγίας των τοξικοεξαρτημένων.

Ζητήσαμε από τη Δημοτική Αρχή τον προγραμματισμό ειδικής συνεδρίασης του Δημοτικού Συμβουλίου για τα ζητήματα της τοξικοεξάρτησης και την καλέσαμε να πιέσει την Κυβέρνηση να αναλάβει τις ευθύνες της και να στηρίξει προσπάθειες για μια αποτελεσματική αντιμετώπιση του προβλήματος, στη βάση της αλληλεγγύης και με σεβασμό στο δικαίωμα των κατοίκων σε μια αξιοπρεπή καθημερινότητα. Οι κάτοικοι των γειτονιών κάτω από την Ομόνοια δεν είναι παιδιά ενός κατώτερου θεού. Ο Δήμος Αθηναίων θα πρέπει να εντείνει άμεσα τις προσπάθειές του να καλύψει βασικές ανάγκες τους σε καθαριότητα, φωτισμό και υποδομές. Όπως έχουμε επισημάνει και σε άλλες περιπτώσεις, ασφαλείς γειτονιές είναι οι ζωντανές γειτονιές.

Σύμφωνα με αναφορές κατοίκων, οι χώροι πρασίνου στο Παγκράτι χρειάζονται πιο συστηματική φροντίδα. Το Άλσος Παγκρατίου είναι ένας σημαντικός χώρος για την περιοχή και μπορεί να γίνει ακόμα πιο ζωντανός και ανοιχτός στις εκεί γειτονιές, σε διαβούλευση με τους κατοίκους και την Κοινότητα και με απόλυτο σεβασμό στον κοινόχρηστο χαρακτήρα του και τη διατήρηση των ελεύθερων χώρων. Χρειάζεται ένα ολοκληρωμένο σχέδιο αναβάθμισης, με νέες φυτεύσεις, με συντήρηση και με αναμόρφωση, όπου είναι απαραίτητο, των περιπατητικών διαδρομών και των ανοιχτών χώρων στο εσωτερικό του.

Μικρότεροι χώροι πρασίνου, όπως στην πλατεία Προσκόπων, χρειάζονται άμεσα καθαριότητα και φροντίδα, καθώς κάποια δέντρα είναι σε τόσο κακή κατάσταση που προκαλούν ανησυχίες στους περιοίκους ακόμα και για θέματα ασφάλειας.

Η Ανοιχτή Πόλη έχει αναφερθεί και σε προηγούμενες συνεδριάσεις στην ανάγκη να προστατευτεί και να συνεχιστεί η χρήση του ιστορικού κινηματογράφου ΠΑΛΑΣ στο Παγκράτι. Το θέμα το έχουμε θέσει στο Συμβούλιο της 2ης Δημοτικής Κοινότητας, το οποίο φέτος τον Απρίλιο ζήτησε ομόφωνα το χαρακτηρισμό του χειμερινού κινηματογράφου ως διατηρητέου, ώστε ο χώρος να παραμείνει ένα ζωντανό κέντρο πολιτισμού για την περιοχή, ενδεχομένως και με αξιοποίησή του ως δημοτικού κινηματογράφου. Σε ανάλογη κατεύθυνση ήταν και το ομόφωνο ψήφισμα του Δημοτικού Συμβουλίου που ακολούθησε τον Μάιο. Ζητήσαμε από τη Δημοτική Αρχή πληροφόρηση για την εξέλιξη του θέματος και τις ενέργειες που έχουν γίνει. Πρόκειται για έναν από τους παλαιότερους κινηματογράφους της Αθήνας, σε ένα αρχιτεκτονικά αξιόλογο κτίριο, και είναι επιτακτική η ανάγκη να λειτουργήσει εκ νέου και να δώσει ζωή στη γύρω περιοχή.

Ζητήσαμε ενημέρωση για την παιδική χαρά της Βαφειοχωρίου. Σύμφωνα με επιστολή της Ένωσης Γονέων της 7ης Δημοτικής Κοινότητας, ο ΟΠΑΝΔΑ είχε ενημερώσει για παράδοση μέχρι τον Ιούνιο, οι εργασίες ξεκίνησαν όμως τον Σεπτέμβριο και σήμερα το έργο δεν έχει παραδοθεί ακόμα. Ζητήσαμε επίσης την επίσπευση των εργασιών για τη συντήρηση της παιδικής χαράς Κεδρηνού, την επαναλειτουργία των παιδικών χαρών στο πάρκο του Γηροκομείου και στο Παρκάκι Διάκου, καθώς και για τη συντήρηση του Γηπέδου Μπάσκετ στο πάρκο του Γηροκομείου. Αναφερθήκαμε τέλος στο γήπεδο μπάσκετ στην Παλουμπιώτη, όπου ξεκίνησε η χρήση του, χωρίς να έχουν τοποθετηθεί τα αναγκαία προστατευτικά στις μπασκέτες. Πρόκειται για θέμα ασφάλειας που μπορεί και πρέπει εύκολα και άμεσα να διευθετηθεί.

Αναφερθήκαμε, για μια ακόμα φορά, στην επιτακτική ανάγκη να επισπευσθούν οι διαδικασίες για την απαλλοτρίωση του “οικοπέδου Ριζόπουλου”, στην 5η Δημοτική Κοινότητα, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για τη διαμόρφωσή του σε χώρο πρασίνου και κοινωνικού κτιρίου, σύμφωνα και με την από 2019 ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου. Οι ανησυχίες των κατοίκων είναι εύλογες και η Ανοιχτή Πόλη ζήτησε από τη Δημοτική Αρχή να προχωρήσει σε ανάλογες ενέργειες.

Συνήθως, όταν συζητιέται το θέμα της αστικής πανίδας, αναφερόμαστε στους αδέσποτους σκύλους και γάτες, καθώς και στην προοπτική του Καταφυγίου “Σωκράτης”. Πρόσφατα δημοσιεύματα έφεραν όμως στο φως και κάποια άλλα, σχετικά σπάνια περιστατικά στην πόλη μας που αφορούν άλλα είδη, εκτός από τα οικεία μας τετράποδα. Πριν λίγες μέρες, εντοπίστηκε βόας στο θέατρο “Δώρας Στράτου”, στου Φιλοπάππου. Η οργάνωση ΑΝΙΜΑ, που κλήθηκε να διαχειριστεί το περιστατικό, ανέφερε στην ανακοίνωσή της ότι πρόκειται για το τρίτο εξωτικό ζώο που συλλέγει από περιοχές του Δήμου Αθηναίων, μετά από δύο ιγκουάνα. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι ενώ στις αρμοδιότητες του Δήμου περιλαμβάνονται η περισυλλογή και η φροντίδα των ζώων, αυτή περιορίζεται μόνο σε γάτες και σκύλους. Ρωτήσαμε τη Δημοτική Αρχή αν υπάρχει στρατηγικός σχεδιασμός από τη μεριά της για την αντιμετώπιση τέτοιων περιστατικών.

Τις προηγούμενες μέρες ανέκυψε, για μια ακόμη φορά, ζήτημα ασφάλειας σε διάβαση του ΟΣΕ, αυτήν τη φορά στη συμβολή Κωνσταντινουπόλεως με Ανδρομάχης, όταν δεν λειτούργησε μπάρα κατά τη διέλευση τρένου και υπήρξε σοβαρός κίνδυνος σύγκρουσης οχημάτων με την αμαξοστοιχία. Τα ατυχήματα στις διαβάσεις του ΟΣΕ είναι τακτικά και επαναλαμβανόμενα, κάτι που γνωρίζουν από πρώτο χέρι οι κάτοικοι του Κολωνού, των Σεπολίων, του Βοτανικού.

Η Ανοιχτή Πόλη έχει προσπαθήσει να αναδείξει το θέμα, με επιτόπιες επισκέψεις και παρεμβάσεις στο Δημοτικό Συμβούλιο, αλλά και στηρίζοντας τις σχετικές κινητοποιήσεις των κατοίκων. Η εικόνα όμως παραμένει απαράδεκτη και επικίνδυνη: με ασυντήρητες υποδομές, τυφλά αφύλακτα σημεία, μπάρες που ανεβοκατεβαίνουν με μανιβέλες, δυσχερή πρόσβαση για άτομα με κινητικές δυσκολίες, αλλά και γενικότερα για πεζούς και εποχούμενους που στριμώχνονται σε στενά πεζοδρόμια και νησίδες.

Η Ανοιχτή Πόλη, πέρα από την ανάγκη επέκτασης της υπογειοποίησης του δικτύου, έχει ζητήσει επανειλημμένα τη λήψη πρακτικών μέτρων, όπως παρεμβάσεις που μειώνουν τις πιθανότητες δυστυχήματος, την περίφραξη με υψηλά παραπετάσματα σε όλο το μήκος των γραμμών, την πρόσληψη εκπαιδευμένου προσωπικού φύλαξης.

Η δημοτική αρχή πρέπει να προσεγγίσει το θέμα με σοβαρότητα, να ενεργήσει άμεσα όπου μπορεί και να απαιτήσει από τον ΟΣΕ να προχωρήσει στις απαραίτητες ενέργειες που να εξασφαλίζουν την ασφάλεια των δημοτών.

Η πρακτική της αυθαίρετης χωροθέτησης κοντέινερ ανακύκλωσης, με τρόπο ώστε να καταλαμβάνουν χώρους πολύτιμους για την καθημερινότητα των κατοίκων, δυσφημεί την υπόθεση του πράσινου μετασχηματισμού της πόλης και πρέπει να σταματήσει. Μετά τις διαμαρτυρίες της σχολικής κοινότητας του 26ου Δημοτικού Σχολείου για τοποθέτηση ογκώδους κοντέινερ στην είσοδο του σχολείου, οι κάτοικοι της Ριζούπολης αντιδρούν δικαιολογημένα στην κατάληψη ωφέλιμου χώρου στο πάρκο “Βασίλης Αυλωνίτης” από άλλη μια τέτοια ογκώδη κατασκευή. Ζητήσαμε από τη δημοτική αρχή να μεριμνήσει ώστε η τοποθέτηση των οικίσκων να είναι λειτουργική και να σέβεται τις ανάγκες των γειτονιών σε ελεύθερους χώρους.

Επαναθέσαμε την πρόταση της Ανοιχτής Πόλης, η οποία είχε απορριφθεί από τη διοίκηση Μπακογιάννη, για μετονομασία της οδού Γλάδστωνος σε οδό Ζακ Κωστόπουλου. Όπως είχαμε τονίσει και παλιότερα, η δολοφονία του Ζακ Κωστόπουλου αποτέλεσε και αποτελεί τραύμα για την πόλη. Πιστεύουμε ότι η συμβολική αναγνώριση αυτού του τραύματος είναι αναγκαίο βήμα προς μια Αθήνα που μας αξίζει, ανοιχτή, συμπεριληπτική, χωρίς ανοχή στους αποκλεισμούς και τη μισαλλοδοξία.

Ζητήσαμε να επανεξεταστεί η παραχώρηση του κτιρίου Λέλας Καραγιάννη στην Αρχιεπισκοπή, ώστε ο χώρος να αξιοποιηθεί με τον καλύτερο τρόπο. Επαναφέραμε την ανάγκη ρυμοτομικής διευθέτησης στην οδό Βρανά, σε συμφωνία με τις ανάγκες και τα αιτήματα των κατοίκων, και ζητήσαμε να έρθει το θέμα στην ημερήσια διάταξη. Αναφερθήκαμε στην παρατεινόμενη όχληση που προκαλεί το εργοτάξιο της ΤΡΑΙΝΟΣΕ στην οδό Λιοσίων 301. Μεταφέραμε τις ανησυχίες του Πολιτιστικού Περιβαλλοντικού Συλλόγου Κέντρου Αμπελοκήπων για την οικοδόμηση νέων κτιρίων με πολύ μεγαλύτερα ύψη και Συντελεστές Δόμησης από τα υφιστάμενα, σε ήδη πυκνοδομημένες γειτονιές, λόγω προβληματικής εφαρμογής διατάξεων και τροποποιήσεων του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού.

Στα πλαίσια της 7ης Ειδικής Συνεδρίασης Λογοδοσίας, η Ανοιχτή Πόλη επικεντρώθηκε σε θέματα πρασίνου και προσβασιμότητας. Για το πρώτο, επισημάναμε την ανάγκη για έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό και για επανεξέταση της μεγαλοεργολαβίας στην οποία η προηγούμενη διοίκηση ανέθεσε τη διαχείριση του αστικού πρασίνου, ενώ αναφερθήκαμε και σε ζητήματα που αφορούν κρίσιμους πνεύμονες, όπως το Μητροπολιτικό Πάρκο Γουδή και η Ακαδημία Πλάτωνος. Σε σχέση με το δεύτερο, με αφορμή την έλλειψη προσβασιμότητας για άτομα με αναπηρία σε συγκεκριμένες δημοτικές υπηρεσίες, τονίσαμε την επείγουσα ανάγκη για πρακτικά μέτρα σεβασμού αυτών των συνανθρώπων μας και υπεράσπισης της κινητικότητάς τους απέναντι σε μια ανεξέλεγκτη κατάσταση κατάληψης κοινόχρηστων χώρων από αυτοκίνητα και τραπεζοκαθίσματα.

(Φωτό: Θανάσης Καρατζάς)